ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΑΙ ΕΙΔΟΣ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑΣ. ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ;

Παρόμοια ερωτήματα που εκφράζουν οι ασθενείς είναι:
- Θα χειρουργηθώ λαπαροσκοπικά. Τι αναισθησία θα πάρω;
- Εκτός από γενική αναισθησία, το λαπαροσκοπικό χειρουργείο γίνεται και με ραχιαία;
- Μπορώ να υποβληθώ σε ένα ελάχιστα επεμβατικό χειρουργείο και να μην «κοιμηθώ»;

Συνοπτικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι, με τα σημερινά δεδομένα και την υπάρχουσα εμπειρία, όλες οι μορφές ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής (λαπαροσκοπική, ρομποτική, υβριδική) διενεργούνται αποκλειστικά με την χορήγηση ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑΣ.
Η επανάσταση της λαπαροσκοπικής χειρουργικής εισήγαγε ένα νέο δεδομένο στην φυσιολογία του ανθρώπινου οργανισμού, την εμφύσηση αερίου σε μια κλειστή κοιλότητα με σκοπό την διάτασή της για την διενέργεια μιας επέμβασης. Το αέριο αυτό (CO2, διοξείδιο του άνθρακα) αλλά και η αυξημένη πίεση εντός της κοιλότητας, προκαλεί ποικίλες καρδιαγγειακές και αναπνευστικές μεταβολές, που μπορούν να διαχειριστούν επιτυχώς με την χορήγηση γενικής αναισθησίας. Επιπλέον η ολοένα αυξανόμενη εισαγωγή των λαπαροσκοπικών χειρουργείων μιας ημέρας (day-surgery) απαιτεί ανάλογη τροποποίηση των αναισθησιολογικών τεχνικών ώστε να επιτευχθεί η ταχύτερη ανάνηψη και κινητοποίηση του ασθενούς. Παράλληλα, η εξέλιξη της αναισθησιολογίας και των χορηγούμενων φαρμάκων έχουν ωθήσει σε καινοτόμες ασφαλείς τεχνικές υπό το φίλτρο των επιστημονικών δεδομένων.
Ως εναλλακτική λοιπόν, έχει χρησιμοποιηθεί η ΠΕΡΙΟΧΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ (ραχιαία, επισκληρίδιος, συνδυασμένη). Όλο και περισσότερες μελέτες δημοσιεύονται αναδεικνύοντας τα πλεονεκτήματα της περιοχικής αναισθησίας όπως η μη διασωλήνωση, η αυτόματη αναπνοή, η καλύτερη ανταπόκριση στο χειρουργικό stress, η ελάχιστη ναυτία και έμετος, η αποτελεσματική μετεγχειρητική αναλγησία, το μικρότερο ποσοστό εν τω βάθει φλεβοθρόμβωσης και η ταχύτερη ανάνηψη και κινητοποίηση του ασθενούς. Δεν είναι όμως και απαλλαγμένη από δυσμενή συμβάματα όπως μεγαλύτερη υπόταση, ερεθισμός του διαφράγματος και αναπνευστική δυσχέρεια λόγω της εμφύσησης του αερίου, αλλά και μεγαλύτερος χειρουργικός χρόνος λόγω των περιορισμών στην πίεση του χορηγούμενου αερίου για την λαπαροσκόπηση.
Η συγκριτική μελέτη παρουσιάζει ως ασφαλή εναλλακτική τεχνική την περιοχική αναισθησία για τα ελάχιστα επεμβατικά χειρουργεία χωρίς όμως να επεκτείνεται σε όλες τις υποκατηγορίες ασθενών ή τους τύπους των χειρουργείων. Ως εκ τούτου δεν έχουν δημοσιευθεί κατευθυντήριες οδηγίες για την εφαρμογή της. Ο ρόλος του αναισθησιολόγου είναι πρωταρχικός στην επιλογή της καταλληλότερης τεχνικής ανάλογα με τις συνοδές παθήσεις του ασθενούς. Σημειώνεται για παράδειγμα ότι υπάρχουν ασθενείς που δεν μπορούν να λάβουν γενική αναισθησία, όπως αντίστοιχα σε κάποιους ασθενείς απαγορεύεται η περιοχική αναισθησία.
Συμπερασματικά λοιπόν, η γενική αναισθησία αποτελεί τον χρυσό κανόνα και την ενδεικνυόμενη τεχνική στα ελάχιστα επεμβατικά χειρουργεία, αφήνοντας την περιοχική ως εναλλακτική σε πολύ εξειδικευμένες και μοναδικές περιπτώσεις.